Kto musi dostarczać dokumentację o wycofaniu pojazdu z eksploatacji?

Podmioty gospodarcze sprzedające auta używane za pośrednictwem aukcji, umów na odległość lub platform internetowych. Osoby fizyczne muszą to zrobić tylko w dwóch przypadkach: gdy ubezpieczyciel zadeklarował całkowitą szkodę ekonomiczną lub gdy sprzedaż odbywa się wyłącznie przez platformę internetową bez fizycznego przekazania pojazdu.

Jakie dokumenty potwierdzają, że auto nie jest wycofane z eksploatacji?

Sprzedawca musi przedłożyć dokumentację wskazującą, że pojazd jest zdatny do ruchu, lub ocenę zgodną z załącznikiem I rozporządzenia UE. Ocena ta uwzględnia stan techniczny i bezpieczeństwo pojazdu.

Kiedy przepisy zaczynają obowiązywać?

Rozporządzenie weszło w życie 24 lipca 2026 roku. Dodatkowe kontrole pojazdów do wywozu będą obowiązkowe od 1 września 2031 roku.

Co oznacza „pojazd wycofany z eksploatacji"?

To pojazd, który nie powinien być używany na drodze ze względu na poważne uszkodzenia lub wady bezpieczeństwa, takie jak spalenie, zatopienie, pęknięcia ramy lub nieodwracalne uszkodzenia komponentów bezpieczeństwa.

Czy przepisy dotyczą sprzedaży prywatnej między osobami fizycznymi?

Nie, chyba że sprzedaż odbywa się wyłącznie przez platformę internetową bez fizycznego przekazania pojazdu, lub że ubezpieczyciel uznał auto za całkowitą szkodę ekonomiczną.

Nowe przepisy UE o sprzedaży aut używanych: co musisz wiedzieć

Od 2026 roku sprzedawcy aut używanych muszą dokumentować, że pojazd nie jest wycofany z eksploatacji.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2026/1738 wprowadza nowe obowiązki dla sprzedawców aut używanych na terenie Unii Europejskiej, zmierzając do ochrony konsumentów przed nabywaniem pojazdów niebezpiecznych lub nienadających się do użytku. Przepisy weszły w życie 24 lipca 2026 roku i redefiniują standardy dokumentacji przy transakcjach sprzedaży pojazdów używanych.

Kto musi dostarczać dokumentację?

Obowiązek dokumentowania statusu pojazdu spoczywa przede wszystkim na podmiotach gospodarczych — dealerach, pośrednikach i platformach handlu elektronicznego. Przepis dotyczy każdego wariantu sprzedaży: aukcji, transakcji na odległość oraz sprzedaży za pośrednictwem portali internetowych. W praktyce oznacza to, że każdy profesjonalny sprzedawca musi być przygotowany na udokumentowanie, iż pojazd, który oferuje, nie jest wycofany z eksploatacji.

Osoby fizyczne znajdują się w uprzywilejowanej pozycji — obowiązek dokumentacji dotyczy ich tylko w dwóch szczególnych sytuacjach. Pierwsza to moment, gdy zakład ubezpieczeń wydał oświadczenie o całkowitej szkodzie ekonomicznej pojazdu. Druga sytuacja zachodzi, gdy osoba fizyczna sprzedaje auto wyłącznie za pośrednictwem platformy internetowej, bez możliwości fizycznego przejrzenia pojazdu przez kupującego. W pozostałych przypadkach sprzedaż między prywatnymi osobami nie wymaga formalnej dokumentacji.

Jaka dokumentacja jest wymagana?

Sprzedawca musi dostarczyć dokumenty potwierdzające, że pojazd jest zdatny do ruchu, lub przeprowadzić ocenę zgodnie z kryteriami zawartymi w załączniku I rozporządzenia. Ocena ta stanowi kluczowy element systemu kontroli i podzielona jest na dwie części.

Kryteria części A obejmują pojazdy, które definitywnie nie powinny być sprzedawane jako zdatne do ruchu. Zalicza się do nich auta pocięte, spalone lub zatopione powyżej poziomu tablicy rozdzielczej. Do tej kategorii należą także pojazdy z nieodwracalnymi wadami komponentów bezpieczeństwa — takich jak układ hamulcowy, zawieszenie czy elementy konstrukcyjne ramy. Ponadto do części A zaliczają się pojazdy, które ubezpieczyciel oficjalnie zgłosił jako techniczną szkodę całkowitą.

Kryteria części B mają charakter orientacyjny i dotyczą pojazdów o bardziej złożonym statusie. Obejmują one auta porzucone, pojazdy nieidentyfikowalne lub źle zabezpieczone. Istotnym kryterium jest także sytuacja, w której szacunkowe koszty napraw przekraczają orientacyjną wartość rynkową pojazdu po przeprowadzeniu napraw.

Kategoria	Typ pojazdu	Opis
Część A (bezwzględne)	Spalony, zatopiony	Pojazd zniszczony w wyniku pożaru lub zalania powyżej tablicy rozdzielczej
Część A (bezwzględne)	Wady bezpieczeństwa	Nieodwracalne uszkodzenia komponentów bezpieczeństwa
Część A (bezwzględne)	Szkoda całkowita	Pojazd uznany przez ubezpieczyciela za techniczną szkodę całkowitą
Część B (orientacyjne)	Pojazd porzucony	Auto pozostawione bez opieki, trudne do identyfikacji
Część B (orientacyjne)	Koszty napraw	Koszt naprawy przewyższa wartość rynkową po naprawie

Co to oznacza dla kupującego?

Nowe przepisy wprowadzają znaczną zmianę w podejściu do bezpieczeństwa na rynku aut używanych. Dla kupującego oznacza to wyraźnie większą pewność, że pojazd oferowany przez profesjonalnego sprzedawcę został przebadany i nie posiada ukrytych wad dyskwalifikujących go z eksploatacji.

W praktyce, gdy kupujesz auto od dealera lub za pośrednictwem platformy internetowej, możesz żądać dokumentacji potwierdzającej status pojazdu. Brak takiej dokumentacji powinien być sygnałem ostrzegawczym. Szczególnie ważne jest to w przypadku aut z historią szkód — sprzedawca musi być w stanie wykazać, że pojazd, mimo przeszłości, jest bezpieczny do użytku lub że nie spełnia kryteriów części A.

Dla osób kupujących auto prywatnie sytuacja jest bardziej liberalna — sprzedawca-osoba fizyczna nie musi dostarczać dokumentacji, chyba że pojazd był wcześniej uznany za szkodę całkowitą przez ubezpieczyciela. Warto jednak zawsze prosić o dokumenty i przeprowadzić niezależną ocenę techniczną, niezależnie od wymogów prawnych.

Rola ubezpieczycieli w procesie

Ubezpieczyciele odgrywają kluczową rolę w systemie kontroli. Przy szacowaniu szkód wypadkowych ubezpieczyciel musi ocenić status pojazdu i określić, czy spełnia on kryteria wycofania z eksploatacji. Jeśli ubezpieczyciel wydaje oświadczenie o całkowitej szkodzie ekonomicznej, pojazd automatycznie wchodzi w zakres obowiązków dokumentacyjnych — nawet jeśli sprzedawcą jest osoba fizyczna.

Przyszłe zmiany: kontrola pojazdów do wywozu

Od 1 września 2031 roku przepisy zostaną rozszerzone o dodatkowe wymogi dotyczące pojazdów przeznaczonych do wywozu. Pojazdy tego typu będą podlegać obowiązkowym kontrolom i muszą być zdatne do ruchu. Nie mogą być wycofane z eksploatacji, co oznacza, że przepisy będą jeszcze bardziej rygorystyczne w stosunku do pojazdów o niskim standardzie technicznym.

Zmiana ta sygnalizuje długoterminowy kierunek polityki UE — stopniowe zaostrzanie standardów bezpieczeństwa i ochrony konsumentów na rynku aut używanych. Dealerzy i platformy e-commerce powinni już teraz przygotowywać się do wdrożenia bardziej zaawansowanych systemów weryfikacji i dokumentacji.